سونوگرافی NT، یکی از مهمترین سونوگرافیهایی است که، ضخامت مایع جمع شده در پشت گردن جنین اندازهگیری میشود. این بررسی به پزشک کمک میکند تا احتمال برخی از ناهنجاریهای کروموزومی مثل سندرم داون را تشخیص بدهد. سونوگرافی NT یک روش بیخطر برای مادر و جنین است که همراه با آزمایش خون، غربالگری سه ماهه اول انجام میشود تا نتیجه دقیقتری به دست بیاید. مرکز تصویر بردای پرتو جنوب در اهواز، با ارائه خدمات پیشرفته در زمینه سونوگرافی بهترین و دقیقترین نتایج را انجام میدهند.
سونوگرافی پرتوی جنوب
سونوگرافی NT چیست؟
سونوگرافی NT که مخفف واژهی Nuchal Translucency است، نوعی سونوگرافی تخصصی در دوران بارداری میباشد که بین هفتههای ۱۱ تا ۱۴ انجام میگیرد. در این روش، پزشک با استفاده از دستگاه سونوگرافی، ضخامت مایع شفاف جمع شده در ناحیه پشت گردن جنین را اندازهگیری میکند. اندازهگیری این مایع، به شناسایی احتمال وجود برخی ناهنجاریهای کروموزومی مثل سندرم داون، سندرم ادوارد و سندرم پاتو کمک میکند. سونوگرافی بارداری یک روش کاملا بیخطر برای مادر و جنین است و همراه با آزمایش خون (غربالگری سهماهه اول) انجام میشود تا دقت نتیجه افزایش یابد. سونوگرافی NT، به بررسی سلامت جنین کمک میکند.
کاربرد سونوگرافی NT
سونوگرافی NT، یکی از مهمترین ابزارهای غربالگری در سه ماهه اول بارداری است که هدف اصلی آن، ارزیابی احتمال وجود ناهنجاریهای کروموزومی در جنین است. مهمترین کاربرد این سونوگرافی، بررسی ضخامت مایع شفاف پشت گردن جنین است که افزایش آن با برخی اختلالات ژنتیکی مثل سندرم داون (تریزومی ۲۱)، سندرم ادوارد (تریزومی ۱۸) و سندرم پاتو (تریزومی ۱۳) مرتبط میباشد. در طول دوران بارداری سونوگرافی نوزاد از جمله مهمترین کارهایی است که باید انجام شود.
از دیگر کاربردهای سونوگرافی NT میتوان به موارد زیر اشاره کرد
بررسی سلامت اولیه جنین در سهماهه اول بارداری
سونوگرافی NT، علاوه بر ارزیابی ناهنجاریهای کروموزومی، به بررسی سلامت کلی و اولیه جنین در سه ماهه اول بارداری نیز کمک میکند. در این مرحله از بارداری، پزشک با مشاهدهی شکلگیری اولیه اندامها، وضعیت قرارگیری جنین، ضربان قلب و حرکات ابتدایی او، اطمینان نسبی از روند طبیعی رشد جنین بهدست میآورد. هرچند بسیاری از جزئیات آناتومیکی در مراحل بعدی قابل بررسی هستند، اما همین ارزیابی اولیه، دید کلی و مهمی دربارهی وضعیت عمومی جنین و پیشرفت طبیعی بارداری ارائه میدهد.
تعیین سن بارداری و زمان تقریبی زایمان (در صورت نیاز)
یکی از کاربردهای مهم سونوگرافی NT، بررسی دقیق سن بارداری و تخمین زمان تقریبی زایمان است، بهویژه در مواردی که مادر تاریخ دقیقی از آخرین قاعدگی خود ندارد یا چرخههای قاعدگی نامنظم دارد. در این سونوگرافی، با اندازهگیری قدجنین (CRL)، میتوان سن بارداری را با دقت بسیار بالایی تعیین کرد. این اندازهگیری، اطلاعاتی دقیقتر از روشهای محاسبه بر اساس تقویم قاعدگی در اختیار پزشک قرار میدهد و پایهی برنامهریزیهای بعدی بارداری، مثل انجام سایر غربالگریها یا تعیین تاریخ زایمان، قرار گیرد.
اطمینان از زنده بودن جنین و بررسی ضربان قلب
یکی از اهداف مهم سونوگرافی NT، اطمینان از زنده بودن جنین و بررسی ضربان قلب او است. در این سونوگرافی، پزشک با استفاده از امواج صوتی، ضربان قلب جنین را شبیه سازی کرده و از سلامت و عملکرد صحیح سیستم قلبی او اطمینان حاصل میکند. بررسی ضربان قلب جنین در این مرحله از بارداری، نشان دهندهی سلامتی اولیه و رشد طبیعی او است. در صورتی که ضربان قلب جنین غیرطبیعی باشد، پزشک به انجام بررسیهای بیشتر برای اطمینان از وضعیت بارداری و جنین نیاز دارد.
ارزیابی ساختار اولیه جنین و شناسایی ناهنجاریهای شدید
سونوگرافی NT، ساختار اولیه جنین و شناسایی ناهنجاریهای شدید را ارزیابی میکند. در این مرحله از بارداری، پزشک به بررسی ویژگیهای ابتدایی جنین مثل شکل سر، ستون فقرات، اندامها و سایر ساختارهای حیاتی میپردازد. این ارزیابی به شناسایی برخی از ناهنجاریهای شدید ساختاری مثل مشکلات قلبی، نقصهای عصبی و دیگر اختلالات جسمی در مراحل ابتدایی کمک میکند. هرچند برخی از ناهنجاریها، در مراحل بعدی بارداری قابل شناسایی هستند، اما سونوگرافی NT، نشانههایی از مشکلات جدی را قبل از آن نشان میدهد و به پزشک این امکان را میدهد تا برای اقدامات بعدی برنامهریزی کند.
تشخیص دوقلویی یا چندقلویی بارداری و بررسی وضعیت کیسههای جنینی
سونوگرافی NT، به تشخیص دوقلویی یا چندقلویی بارداری کمک میکند. در این سونوگرافی، پزشک به دقت وضعیت کیسههای جنینی را بررسی میکند تا مشخص کند که آیا جنینهای متعدد در یک بارداری وجود دارند یا خیر. در بارداریهای دوقلو یا چندقلو، جنینها در کیسههای جداگانه یا مشترک قرار میگیرند که این مسئله تاثیر زیادی بر روند بارداری و نحوه مراقبتهای پزشکی دارد. علاوه بر این، بررسی وضعیت کیسههای جنینی به پزشک کمک میکند تا شرایط مناسب برای هر جنین را ارزیابی کرده و در صورت نیاز اقدامات لازم را انجام دهد.
نحوه انجام سونوگرافی NT
سونوگرافی NT، بهصورت سونوگرافی شکمی و در محیطی کاملا ایمن و آرام انجام میشود. در ابتدا، مادر روی تخت سونوگرافی دراز میکشد و شکم او با ژل مخصوص پوشانده میشود تا امواج صوتی بهتر منتقل شوند. سپس پزشک یا متخصص سونوگرافی، پروب دستگاه را روی شکم حرکت میدهد تا تصویر واضحی از جنین بر روی مانیتور بهدست آید.
در این مرحله، پزشک به دقت ضخامت مایع شفاف پشت گردن جنین را اندازهگیری میکند. این بخش از بدن جنین بهطور طبیعی مقداری مایع دارد، اما اگر این ضخامت بیشتر از حد معمول باشد، نشانه دهنده برخی ناهنجاریهای کروموزومی است.
در مواردی که بهدلیل موقعیت قرارگیری جنین یا سایر عوامل، نتوان تصویر مناسبی از طریق شکم بهدست آورد، سونوگرافی واژینال بهعنوان روش جایگزین، مورد استفاده قرار میگیرد. این روش نیز ایمن بوده و تنها در شرایط خاص بهکار میرود. کل فرایند سونوگرافی NT، بین ۱۵ تا ۳۰ دقیقه زمان میبرد و بدون درد یا ناراحتی خاصی انجام میشود.
سوالات متداول
آیا سونوگرافی NT درد دارد؟
خیر، سونوگرافی NT کاملا بدون درد است. در این روش از امواج صوتی برای گرفتن تصاویر استفاده میشود و هیچ نوع اشعهای در آن بهکار نمیرود.
آیا سونوگرافی NT برای هر بارداری ضروری است؟
اگرچه سونوگرافی NT برای تمام مادران توصیه نمیشود، اما برای مادرانی که در معرض ریسک بالا برای اختلالات ژنتیکی یا ناهنجاریهای بارداری هستند، انجام این سونوگرافی مفید است. در نهایت تصمیمگیری برای انجام آن باید تحت نظر پزشک متخصص صورت گیرد.
سخن آخر
سونوگرافی NT بهتنهایی تشخیص قطعی نمیدهد، اما وقتی با آزمایش خون ترکیب میشود (غربالگری ترکیبی سه ماهه اول)، دقت آن در تشخیص ریسک ناهنجاریها افزایش پیدا میکند. انجام این سونوگرافی در زمان مناسب و تحت نظر پزشک متخصص اطمینان خاطر بیشتری برای مادران باردار فراهم میکند و در صورت لزوم، اقدامات پیشگیرانه و درمانی لازم را به موقع آغاز کند. همیشه مشاوره و پیگیریهای پزشکی به موقع در سلامت مادر و جنین اثر مهمی دارند.